Avrupa alev alev: Kıta aşırı sıcaklara hazır mı?

Yaz mevsimi, Avrupa'da ilkbahar bitmeden hemen önce etkisini gösteren ve Birleşik Krallık ile İrlanda'da mayıs ayı sıcaklık rekorlarını altüst eden bir sıcak hava dalgasıyla başladı. Batı Avrupa bu dalgayı şimdilik atlatmış görünse de uzmanlar kapıda yeni bir kavurucu yazın, uykusuz gecelerin ve yıkıcı orman yangınlarının beklediğini belirtiyor.

Dünya Meteoroloji Örgütü ise küresel ısınmayı tetikleyen El Nino hava paterninin kapıda olduğu konusunda uyarılarda bulunuyor. Yaşanan bu son sıcak dalgasının kesin can kaybı henüz netleşmese de ilk modellemeler, sadece Birleşik Krallık'ta sıcaklığın zirve yaptığı hafta sonunda en az 250 fazladan ölümün gerçekleştiğini gösteriyor.

Ölüm oranlarının bu denli yüksek olmasının temel nedeni ise sıcaklığın ani bastırması ve insanların henüz kendilerini koruyacak davranış değişikliklerine uyum sağlayamamış olması olarak gösteriliyor.

Sıcaklıklar ölümlere sebep oluyor

Avrupa'da aşırı sıcaklar, insanların endişe duyduğu pek çok konudan çok daha fazla can alıyor ve her yıl on binlerce erken ölüme neden oluyor. Fosil yakıt kullanımı nedeniyle sıcak dalgaları artık çok daha uzun, şiddetli ve ölümcül yaşanıyor; bilimsel veriler Avrupa şehirlerindeki her üç sıcaklığa bağlı ölümden ikisinin doğrudan iklim krizinden kaynaklandığını ortaya koyuyor.

Buna rağmen, hayat kurtaracak basit ve uzun vadede maliyetini çıkaracak önlemler ulusal siyasetin gündeminde yer almıyor. Yapılan araştırmalar, 38 Avrupa ülkesinden sadece 21'inin bir "sıcaklık-sağlık eylem planı" olduğunu, otoparkları yeşil alanlara dönüştürmek gibi temel adımların bile hala radikal fikirler olarak görüldüğünü gösteriyor.

Asıl büyük sınav Kuzey Avrupa'da verilecek

Akdeniz ülkeleri coğrafi olarak yüksek sıcaklıklara daha fazla maruz kalsa da bu bölgelerdeki mimari yapı (panjurlar, tenteler, gölgeli sokaklar ve kamu çeşmeleri) sıcağa göre tasarlanmış durumda. Bu nedenle küresel ısınmaya karşı asıl büyük sınavı Kuzey Avrupa ülkeleri verecek.

Birleşik Krallık, İsviçre ve Norveç gibi ülkeler, sıcaklık konforunun en hızlı bozulacağı bölgelerin başında geliyor. Örneğin Birleşik Krallık'taki yalıtımsız evler, insanları hem kışın hem de yazın tehlikeli sıcaklıklara maruz bırakıyor.

Gelecekte sıcak dalgalarının o kadar şiddetli olması bekleniyor ki, sadece ağaç gölgelendirmeleri gibi pasif çözümler insanları korumada yetersiz kalacak. Hükümetin iklim danışmanları, önümüzdeki 10 yıl içinde tüm hastane ve bakımevlerine, 25 yıl içinde ise tüm okullara klima sistemi kurulmasını resmi olarak tavsiye ediyor.