Google, California ve Florida'da 32 milyon sivrisineği salmak için izin istedi

Google'den ABD'de sıtma ve benzeri hastalıklarla mücadele için 32 milyon sivrisinek hamlesi
Teknoloji şirketi Google, hastalık yayan sivrisineklerin nüfusunu azaltmak amacıyla Kaliforniya ve Florida eyaletlerinde toplam 32 milyon kısırlaştırılmış erkek sivrisinek salmak için ABD hükümetinden izin talep etti.

Şirket, başarıyla yürüttüğü "Debug" (Hata Ayıklama) programı kapsamında, teknoloji uzmanlığını kullanarak hastalık taşıyan sineklerin sayısını azaltmayı hedefliyor.

Dünyanın en ölümcül canlısı olarak bilinen sivrisinekler; dang humması, Batı Nil virüsü, Zika, çikungunya ve sıtma gibi ölümcül hastalıkları yayarak her yıl çok sayıda insanın hayatını kaybetmesine neden oluyor.

ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA) kayıtları, Google'ın iki yıl boyunca Kaliforniya ve Florida'da yıllık 16 milyona kadar sivrisinek salma talebini incelediğini gösteriyor. EPA, 5 Haziran'da sona erecek kamuoyu görüşü sürecinin ardından deneysel kullanım iznine ilişkin kararını verecek.

Erkek sivrisinekler insanları ısırmıyor ve hastalık taşımıyor. Google'ın test ettiği yöntem, erkek sivrisineklerin laboratuvar ortamında "wolbachia" adı verilen ve doğada kendiliğinden bulunan bir bakteriyle yetiştirilmesine dayanıyor.

Bu bakteri, erkek sivrisineklerin vahşi doğadaki dişi sivrisineklerle üremesini engelliyor. Bakterili bir erkek sivrisinek dişiyle çiftleştiğinde yumurtalar çatlamıyor ve sivrisinek nüfusu her nesilde daha da azalıyor.

Söz konusu program, Alphabet'in sağlık ve yapay zekâ şirketi Verily bünyesinde bir "Moonshot" projesi olarak başladı. Verily tarafından yapılan açıklamada, Google'ın Aralık 2024 itibarıyla Debug projesini tamamen kendi bünyesine kattığı bildirildi.

Yapay zekâ destekli otomasyon devrede

Google, sivrisineklerle mücadelede kullanılan geleneksel yöntemlerin yetersiz kaldığını savunuyor. Şirkete göre, pestisit kullanımı zamanla etkisini yitiriyor ve toksik etkiler barındırıyor; sivrisineklerin üreme alanı olan tüm su kaynaklarının bulunup temizlenmesi ise her zaman mümkün olmuyor.

Şirket ilk aşamada, dang humması, Zika, sarı humma ve çikungunya vakalarının çoğundan sorumlu olan "Aedes aegypti" türüne odaklanıyor.

Google mühendisleri ve bilim insanları, veri analitiği ile sensörler kullanarak bu hassas canlılar için "otomatik yetiştirme sistemleri" geliştiriyor. Sürecin en zorlu kısımlarından birini, yapay zekâ destekli bilgisayarlı görü teknolojisi sayesinde erkek ve dişi sivrisineklerin birbirinden kesin olarak ayrılması ve erkeklerin doğru zamanda, doğru miktarda doğaya salınması oluşturuyor.

Singapur'daki denemelerde büyük başarı sağlandı

Debug projesinin ilk uluslararası araştırma ve geliştirme merkezi olan Singapur'da önemli sonuçlar elde edildi.

Şirket tarafından yayımlanan blog yazısında, ülkenin ulusal çevre ajansı verilerine atıfta bulunularak, milyonlarca kısır erkek sivrisineğin salınmasının ardından 6 ila 12 ay içinde Aedes aegypti sivrisinek nüfusunun yüzde 80 ila 90 oranında baskılandığı ve dang humması vakalarının yüzde 70'ten fazla azaldığı aktarıldı.

Debug Programı Başkanı Linus Upson, Singapur'da elde edilen başarının kendilerine güven verdiğini ve bu teknolojiyi dünya genelindeki dang humması yükünün yüzde 70'inin yaşandığı Asya'daki diğer topluluklara da ulaştırmayı hedeflediklerini ifade etti.